KDV ve zekat: yabancı sermayeli şirketler için rehber

Red Dragon Office·Güncelleme 2026-10-10

Şirketiniz kaydedildikten sonra gelirleriniz zorunlu eşiği aşarsa Zekat, Vergi ve Gümrük Otoritesi'nde (ZATCA) KDV kaydı yaptırmanız ve düzenli beyanname vermeniz gerekir.

Zekat ve gelir vergisi ortaklık yapısına göre işler: Suudi ortakların payı genellikle zekata, yabancı payı ise gelir vergisine tabidir; karma ortaklıklar ikisiyle de ilgilenir.

Oran ve eşikler değişebilir; bilgiler genel rehberlik içindir ve resmi vergi görüşünün yerini tutmaz.

Kendi durumunuz için WhatsApp'tan bize yazın; adımları birlikte planlayalım.

Yeni şirket için adım adım KDV kaydı

Yabancı sermayeli şirketlerin çoğu için ticaret sicili (CR) çıktıktan sonraki ilk vergi işi KDV kaydıdır. Kayıt ZATCA portalı üzerinden yapılır ve zorunlu olup olmadığı vergiye tabi teslimlerinizin tutarına bağlıdır. ZATCA genellikle son on iki aydaki ya da önümüzdeki on iki ayda beklenen vergiye tabi teslimlere bakar ve bunları mevzuattaki zorunlu ve isteğe bağlı kayıt eşikleriyle karşılaştırır.

1. Şirket kayıtlarını doğrulayın. Ticaret sicili, ulusal adres ve yetkili müdür bilgilerinin tutarlı olduğundan emin olun; ZATCA diğer kamu sistemlerindeki verileri kullanır.
2. Beklenen ciroyu hesaplayın. İlişkili şirketlere satışlar dahil önümüzdeki on iki ayın vergiye tabi satışlarını tahmin edin; böylece kaydın zorunlu mu isteğe bağlı mı olduğunu bilirsiniz.
3. ZATCA portalında başvurun. KDV kayıt formunu doldurun, istenen belgeleri yükleyin ve vergilendirme dönemini teyit edin.
4. KDV numaranızı alın. Onaydan sonra verilen KDV kayıt sertifikasında, vergi faturalarınızda yer alması gereken numara bulunur.
5. Uyumlu faturalama kurun. İlk faturayı kesmeden önce ZATCA e-fatura (Fatoora) şartlarını karşılayan bir sistem yapılandırın.
6. Beyan takvimi oluşturun. KDV beyannameleri ciroya göre genellikle aylık veya üç aylık verilir ve ödenecek vergi beyanla birlikte yatırılır.

Zekat, gelir vergisi ve stopaj: kim neyi öder?

KDV'nin yanı sıra yabancı yatırımcıları ilgilendiren üç doğrudan vergi vardır. Hangisinin uygulanacağı esas olarak şirketin ortaklık yapısına ve ödeme yaptığınız kişi ve şirketlerin nerede yerleşik olduğuna bağlıdır.

• Zekat genellikle şirketin Suudi vatandaşlarına ait payı üzerinden alınır; Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) vatandaşları da genellikle benzer şekilde değerlendirilir. Zekat yalnızca kâr üzerinden değil, zekat matrahı üzerinden hesaplanır.
• Kurumlar gelir vergisi genellikle vergiye tabi kârın yabancı ortaklara düşen kısmına uygulanır; yabancı şirket şubeleri de buna dahildir.
• Stopaj vergisi, Suudi şirketiniz yurt dışında yerleşik birine ödeme yaptığında, örneğin yabancı ana şirkete yönetim hizmeti, lisans bedeli (royalty), faiz veya kâr payı öderken gündeme gelebilir. Oran ödemenin türüne göre değişir.
• Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları: Suudi Arabistan'ın birçok ülkeyle imzaladığı bu anlaşmalar, şartlar ve belgeler sağlandığında bazı durumlarda stopajı azaltabilir.

Zekat ve gelir vergisi mali yıl sonunun ardından yıllık olarak beyan edilir. Karma ortaklıklı bir şirket genellikle tek bir beyanname verir ve sonucu ortaklık oranlarına göre zekat ve gelir vergisi kısımlarına ayırır; bu nedenle pay defterinin güncel tutulması önemlidir.

E-fatura (Fatoora) ve kayıt düzeni

ZATCA'nın Fatoora adlı e-fatura programı, KDV mükelleflerinin faturalarını elektronik olarak düzenlemesini ve saklamasını şart koşar. İlk aşama faturaların yapılandırılmış elektronik formatta oluşturulmasını kapsadı. İkinci aşama olan ZATCA sistemleriyle entegrasyon dalgalar halinde uygulanıyor ve ZATCA her dalgadaki mükellefleri önceden bilgilendiriyor. Yeni bir şirket için en baştan entegrasyona hazır bir sistem seçmek, sonradan geçiş yapmaktan daha mantıklıdır.

• Vergi faturaları Arapça düzenlenmelidir; yanında başka bir dil de kullanılabilir.
• Kurumsal müşterilere kesilen standart vergi faturası, satıcı ve alıcının KDV numaralarını, fatura tarihini, sıra numarasını, mal veya hizmet tanımını ve KDV tutarını içerir.
• Tüketicilere kesilen basitleştirilmiş faturalarda, uyumlu sistemin ürettiği bir QR kod bulunur.
• Bir faturayı düzeltirken veya iptal ederken düzenlenen alacak ve borç dekontları da aynı kurallara tabidir.
• Muhasebe kayıtları, faturalar ve ithalat belgeleri yasal saklama süresi boyunca muhafaza edilmelidir; bu süre bazı kayıtlar için daha uzun olabilir.

Vergi kaydı ve ilk beyannameler için belge listesi

Bu belgeleri önceden hazırlamak ZATCA ve bankayla yazışmaları kısaltır:

• Ticaret sicili belgesi ve şirket sözleşmesi
• Şirket yabancı sermayeliyse MISA yatırım lisansı (bkz. MISA lisansı rehberi)
• Şirketin ulusal adres kaydı
• Genel müdür ve imza yetkililerinin kimlik veya ikamet izni (iqama) kopyaları
• Şirket banka hesabı bilgileri (IBAN); bu adım kurumsal banka hesabı açma rehberimizde anlatılıyor
• Tahmini ciro ve faaliyete başlama tarihi
• Mali yıl sonu ve kullanılacak muhasebe sistemi
• Yabancı ana şirket veya ilişkili şirketlerle yapılan ve sınır ötesi ödeme içeren sözleşmeler

Yabancı sermayeli şirketlerin sık yaptığı hatalar

• Geç kayıt. Eşiğin açıkça aşılmasını beklemek, geç kayıt cezalarına ve artık müşterilerden tahsil edilemeyen KDV'ye yol açabilir.
• İthal hizmetlerde sorumlu sıfatıyla KDV'yi (ters ibraz) atlamak. Ana şirketten alınanlar dahil yurt dışından satın alınan hizmetler, Suudi şirketin kendisinin hesaplaması gereken KDV doğurabilir.
• Merkeze yapılan ödemelerde stopajı unutmak. Yönetim ücretleri, lisans bedelleri ve benzeri ödemeler çoğu zaman KDV beyanından ayrı stopaj beyanı gerektirir.
• İthalat KDV'sini gözden kaçırmak. İthal mallardaki KDV genellikle gümrükte tahsil edilir ve ancak ithalat belgeleri şirketin KDV kaydıyla uyumluysa indirilebilir.
• Uyumsuz faturalar. Yurt dışındaki bir sistemden çıkan veya yalnızca İngilizce düzenlenen faturalar çoğu zaman ZATCA şartlarını karşılamaz.
• Değişikliklerden sonra kayıtları güncellememek. Ortak, sermaye veya faaliyet değişikliği zekat ve gelir vergisi dağılımını değiştirebilir; vakit kaybetmeden yansıtılmalıdır.

Pratik ipucu: KDV beyannameniz üç aylık olsa bile defterleri her ay kapatın. Satışların, alış faturalarının ve banka hareketlerinin aylık mutabakatı KDV beyanlarını, yıllık zekat ve gelir vergisi beyanını ve denetimi çok kolaylaştırır; eksik faturaları da tedarikçiler hâlâ düzeltebilecekken ortaya çıkarır.

RDO nasıl yardımcı olur?

RDO, ZATCA portalında KDV kaydını yürütür, destekleyici belgeleri hazırlar ve şirketinizin ilk günden uyumlu başlaması için muhasebe, e-fatura ve beyan takviminin kurulmasını koordine eder. Zekat ve gelir vergisi durumunuzu etkileyen ortaklık veya faaliyet değişikliklerini de takip ederiz. ZATCA kuralları ve oranları zaman zaman günceller; bu nedenle yapınıza özgü vergi uygulaması her zaman güncel rehberlere göre teyit edilmelidir.

Sık sorulan sorular